İnşaat Sektöründe Yüksekte Çalışma Kuralları Değişti mi?

İnşaat sektörü, iş güvenliği risklerinin en yüksek olduğu alanların başında gelirken, "yüksekte çalışma" kaynaklı kazalar ne yazık ki istatistiklerin zirvesinde yer almaya devam ediyor.

Bir OSGB olarak en sık karşılaştığımız sorulardan biri şu: "Yönetmeliklerde yeni bir değişiklik var mı? Eski kurallar hala geçerli mi?"

Aslında soru sadece kuralların değişip değişmediği değil, denetimlerin ve standartların nasıl evrildiğidir. Son dönemdeki mevzuat güncellemeleri ve saha denetimleri, "kişisel korumadan" ziyade "toplu korumaya" ve "standartlara uygun ekipman kullanımına" odaklanıyor.

İşte şantiye şeflerinin, işverenlerin ve İSG uzmanlarının bilmesi gereken kritik güncellemeler ve hatırlatmalar:

1. Öncelik Sıralaması Değişti: Önce Toplu Koruma!

Eskiden "emniyet kemerini tak, yukarı çık" anlayışı hakimken, Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği artık çok net bir hiyerarşi çiziyor.

İşverenler, yüksekte çalışma riskini yönetirken şu sıralamayı takip etmek zorundadır:

• Riski Kaynağında Yok Et: Mümkünse çalışmayı yerde yapıp, montajı yukarıda tamamla.

• Toplu Koruma Tedbirleri: Kişisel koruyuculardan önce; güvenlik ağları, korkuluklar, çalışma platformları gibi tüm çalışanları aynı anda koruyan sistemleri kur.

• Kişisel Koruyucu Donanım (KKD): Ancak toplu koruma önlemlerinin tam olarak uygulanamadığı durumlarda, paraşüt tipi emniyet kemerleri ve yaşam hatları devreye girmelidir.

Yeni Odak: Müfettişler artık sadece kemer takılıp takılmadığına değil, neden korkuluk veya güvenlik ağı olmadığını sorguluyor.

2. İskele Standartlarında "TSE" Zorunluluğu

Geçmişte şantiyelerde derme çatma, standart dışı iskeleler sıkça görülürdü. Ancak son düzenlemelerle birlikte, kullanılan iskelelerin TS EN 12810-1 standartlarına uygun olması ve bu uygunluğun belgelenmesi şarttır.

• Etiketleme: Kurulan iskelelerin üzerine, taşıyabileceği yük sınıfını ve kurulum tarihini gösteren etiketler (yeşil/kırmızı etiket sistemi) asılmalıdır.

• Periyodik Kontrol: İskeleler, uzman kişilerce belirli aralıklarla kontrol edilmeli ve "kullanıma uygundur" raporu almalıdır.

3. Yaşam Hatları ve Ankraj Noktaları

Dikey ve yatay yaşam hatları artık "olsa iyi olur" kategorisinden çıkıp, bir zorunluluk haline gelmiştir. Ancak buradaki kritik değişiklik standartlardır.

• Kullanılan yaşam hatlarının EN 795 standartlarına uygun olması gerekir.

• Bu hatların montajını yapan personelin yetkinliği ve montaj sonrası yapılan test raporları, olası bir denetimde veya kazada ilk sorulan belgeler arasındadır.

Rastgele demire halat bağlama devri kapanmıştır.

4. Mesleki Yeterlilik Belgesi (MYK) Şartı

Yüksekte çalışan personelin eğitimi artık sadece "İSG Temel Eğitimi" ile sınırlı değildir. İnşaat işçileri, iskele kurulum elemanları ve yüksekte çalışan diğer personelin, Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) tarafından onaylanmış belgelere sahip olması yasal bir zorunluluktur.

Belgesiz işçi çalıştırmak, idari para cezalarının yanı sıra, iş kazası durumunda işvereni hukuki olarak çok zor durumda bırakmaktadır.

Sonuç: Risk Almayın, Önlem Alın

Özetle, "yüksekte çalışma kuralları" kağıt üzerinde devrimsel bir değişiklik geçirmemiş olsa da, uygulama ve denetim standartları çok daha katılaşmıştır.

Artık sadece prosedürü tamamlamak değil, sahada gerçek güvenliği, standartlara (TSE/EN) uygun ekipmanlarla sağlamak esastır.

Şantiyenizdeki riskleri minimize etmek, yasal süreçlerle uğraşmamak ve en önemlisi can güvenliğini sağlamak için güncel yönetmeliklere hakim bir OSGB ile çalışmak hayati önem taşır.